Fietsaccu in de winter: bewaren, opladen en veilig blijven rijden bij kou
Kou en stilstand zijn de grootste vijanden van je e-bike accu. Lees hoe je een fietsaccu in de winter bewaart (10–20 °C, 50–60% lading), hoe vaak je bijlaadt en hoe je veilig blijft rijden bij vorst.
Elke lente zien wij in de werkplaats dezelfde accu's binnenkomen: e-bike accu's die de hele winter in een koude schuur hebben gestaan, maanden niet zijn bijgeladen en nu niets meer doen. Zonde, want bijna al die schade is te voorkomen. Kou en stilstand zijn samen de grootste vijanden van een lithium-ion fietsaccu, en met een paar eenvoudige gewoontes kom je zonder capaciteitsverlies de winter door. In dit artikel lees je precies hoe je een fietsaccu in de winter bewaart, hoe vaak je hem oplaadt, hoe je veilig blijft rijden bij kou en welke fouten je beter kunt vermijden.
De gouden regels in het kort
Geen tijd om alles te lezen? Dit zijn de vijf belangrijkste regels voor je fietsaccu in de winter:
- Bewaar de accu binnen, op een droge plek met een stabiele temperatuur tussen 10 en 20 °C. Nooit in een schuur, garage of auto waar het kan vriezen.
- Berg de accu op met 50 tot 60 procent lading. Niet helemaal vol en zeker niet leeg.
- Controleer het laadniveau elke één tot twee weken en laad bij zodra de accu onder de 40 procent komt. Laat een accu nooit maanden onaangeroerd staan.
- Laad nooit een koude accu op. Laat hem na een rit in de kou eerst een tot twee uur op kamertemperatuur komen.
- Haal de accu na elke winterrit van de fiets, maak hem droog en neem hem mee naar binnen.
Hieronder leggen we uit waarom deze regels werken en hoe je ze in de praktijk toepast.
Wat kou doet met een lithium-ion fietsaccu
Bijna elke moderne e-bike accu bestaat uit lithium-ion cellen (18650- of 21700-cellen) met een batterijmanagementsysteem (BMS) dat de cellen bewaakt. Die cellen werken het best bij een temperatuur tussen ongeveer 15 en 25 °C. Zodra het kouder wordt, gebeuren er drie dingen die je als e-bike rijder direct merkt of op termijn duur betaald zet.
De accu levert tijdelijk minder. Bij lage temperaturen verlopen de chemische reacties in de cellen trager en stijgt de inwendige weerstand. De accu kan minder stroom leveren en de beschikbare capaciteit daalt. Rond het vriespunt lever je al snel 10 tot 30 procent bereik in; bij strenge vorst nog meer. Dit verlies is tijdelijk: zodra de accu weer warm is, is de capaciteit terug.
Opladen onder het vriespunt beschadigt de cellen blijvend. Dit is de belangrijkste reden om een koude accu nooit meteen aan de lader te hangen. Bij het laden van een cel onder 0 °C slaat lithium als metaal neer op de anode (lithium plating). Dat gaat niet meer weg, kost permanent capaciteit en verhoogt het risico op interne kortsluiting. Veel BMS'en blokkeren het laden bij een te lage celtemperatuur, maar lang niet allemaal, en een BMS meet bovendien niet altijd de koudste cel in het pack.
Stilstand leidt tot diepontlading. Een lithium-ion accu verliest in rust maar een paar procent lading per maand, maar het BMS en de elektronica verbruiken ook in de stand-bystand stroom. Een accu die met 10 of 20 procent lading de winter in gaat, zakt daardoor na een paar maanden onder de minimale celspanning. Het BMS schakelt de accu dan uit beschermingsoverwegingen volledig uit: de lader herkent de accu niet meer, de ledjes blijven donker en de accu lijkt "dood". Soms is hij met een revisie nog te redden, maar vaak zijn celgroepen dan blijvend beschadigd. Dit is verreweg de meest voorkomende winterschade die wij zien.
Kortom: een koude accu gebruiken kan prima, een koude accu opladen niet, en een accu lang leeg laten staan is funest.
Waar bewaar je een fietsaccu in de winter?
De ideale opslagplek voor een e-bike accu is binnen, droog en met een stabiele temperatuur tussen 10 en 20 °C. Denk aan een bijkeuken, een gang, een kast in de hal of een onverwarmde slaapkamer. Een paar praktische aandachtspunten:
- Stabiel is belangrijker dan warm. Grote temperatuurschommelingen (overdag warm bij de kachel, 's nachts koud bij het raam) zijn slechter voor de cellen dan een constante 12 °C. Zet de accu dus niet pal naast een verwarming, houtkachel of in de zon achter een raam.
- Geen schuur, garage, tuinhuis of auto. Daar vriest het en is het vochtig. Een accu die 's nachts bij -5 °C staat en overdag ontdooit, krijgt bovendien condens op de contacten en de elektronica.
- Droog en frisse lucht. Vermijd vochtige ruimtes zoals een kelder met optrekkend vocht of een badkamer.
- Veilig neergezet. Leg de accu op een vlakke, onbrandbare ondergrond (tegels, een metalen plaat), uit de buurt van brandbare spullen en met een rookmelder in de buurt. Een speciale brandwerende accutas of -box is een goede investering, zeker als je meerdere accu's bewaart.
- Buiten bereik van kinderen en huisdieren, en niet gestapeld onder zware spullen.
Blijft de fiets zelf in een koude schuur staan? Haal de accu er dan af en neem alleen de accu mee naar binnen. De fiets kan prima tegen kou, de accu niet. Staat de fiets binnen op een plek die aan de bovenstaande eisen voldoet, dan mag de accu er gewoon op blijven zitten.
Met hoeveel procent lading berg je de accu op?
Berg de accu op met ongeveer 50 tot 60 procent lading. Dat is de "rustigste" toestand voor lithium-ion cellen: de celspanning is dan laag genoeg om de veroudering af te remmen, maar hoog genoeg om maandenlang boven de gevaarlijke ondergrens te blijven.
- Niet helemaal vol. Bij 100 procent staat er maximale spanning op de cellen. Langdurig vol opgeslagen cellen verouderen sneller en verliezen capaciteit, ook als je de accu niet gebruikt.
- Niet leeg. Een accu die met minder dan 20 procent wordt opgeborgen, zakt door het stand-byverbruik van het BMS binnen enkele weken tot maanden in diepontlading.
- Lastig af te lezen? Veel accu's hebben vier of vijf ledjes. Streef naar twee of drie brandende ledjes. Heeft je fiets een display met percentage, laad dan tot 55 à 60 procent.
Kom je net van een rit met een lege accu en wil je hem wegzetten? Laat hem eerst op kamertemperatuur komen, laad hem tot ongeveer 60 procent en haal de lader er daarna af.
Hoe lang een accu in totaal meegaat en welke gewoontes daarbij helpen, lees je in hoe lang gaat een e-bike-accu mee?
Hoe vaak laad je een fietsaccu op in de winter?
Dit is de regel die het vaakst wordt vergeten en die de meeste schade voorkomt: controleer het laadniveau elke één tot twee weken en laad bij zodra de accu onder de 40 procent komt. Zet een terugkerende herinnering in je telefoon, bijvoorbeeld elke zondag. Het kost je een halve minuut.
Zo ziet een goede winterroutine eruit:
- Elke één tot twee weken: druk op de knop van de accu of zet het display aan en kijk naar het laadniveau.
- Boven de 40 procent: niets doen, accu laten staan.
- Onder de 40 procent: aan de lader tot ongeveer 60 procent, daarna lader eraf en uit het stopcontact.
- Eén keer per twee tot drie maanden: laad de accu helemaal vol en maak een korte rit of laat hem daarna gewoon weer tot 60 procent zakken. Bij een volle lading kan het BMS de cellen balanceren, zodat alle celgroepen gelijk blijven lopen.
Gebruik je de e-bike in de winter gewoon regelmatig? Dan vervalt dit schema vanzelf: laad na elke rit bij zoals je altijd doet, maar pas nadat de accu op temperatuur is gekomen (zie hieronder).
Wat je niet moet doen: de accu de hele winter aan de lader laten hangen. Een goede lader stopt weliswaar bij vol, maar de accu staat dan maanden op 100 procent, en bij een storing in de lader of het stopcontact is er niemand die ingrijpt. Een paar uur bijladen en daarna loskoppelen is altijd beter.
Veilig opladen bij kou
Opladen in de winter vraagt om twee extra gewoontes die je in de zomer niet nodig hebt.
Laat een koude accu eerst op temperatuur komen. Kom je thuis van een rit bij 2 °C, dan zijn de cellen binnenin net zo koud. Hang de accu niet direct aan de lader, maar laat hem een tot twee uur binnen staan. Voelt het huis van de accu niet koud meer aan, dan kun je laden. Een accu die uit een vriezende schuur komt, heeft zelfs twee tot drie uur nodig om door en door op te warmen.
Laad altijd binnen, bij kamertemperatuur. Niet in de schuur, niet op het balkon en niet in een koude garage. De ideale laadtemperatuur ligt tussen 10 en 25 °C.
Verder gelden de gewone regels die het hele jaar belangrijk zijn:
- Gebruik de originele lader of een lader die de fabrikant voor jouw accu heeft goedgekeurd. Een verkeerde laadspanning of te hoge laadstroom beschadigt cellen en BMS.
- Laad op een vlakke, onbrandbare ondergrond, met ruimte rondom voor ventilatie.
- Laad niet onbeheerd 's nachts of terwijl je van huis bent. Een paar uur overdag is genoeg om bij te laden.
- Haal na het laden eerst de lader van de accu en dan de stekker uit het stopcontact.
- Stop direct met laden en gebruiken als de accu opzwelt, warm wordt, vreemd ruikt of beschadigd is, en laat hem controleren.
Rijden met je e-bike in de winter
Fietsen in de winter is geen enkel probleem, zolang je de accu een beetje helpt.
Bewaar de accu binnen tot je vertrekt. Een accu die op kamertemperatuur aan de rit begint, levert meer vermogen en meer bereik dan een accu die al een nacht in de kou op de fiets heeft gezeten. Klik hem er pas op als je wegrijdt.
Gebruik een thermohoes. Een neopreen hoes om de accu houdt de cellen tijdens de rit langer warm en beschermt tegen spatwater en strooizout. Voor forenzen die dagelijks rijden is dit een van de beste investeringen voor de winter.
Reken op minder bereik. Bij temperaturen rond het vriespunt is 10 tot 30 procent minder actieradius normaal. Rijd in een lagere ondersteuningsstand, houd de bandenspanning op peil en plan geen ritten waarbij je de accu helemaal leegrijdt.
Stop bij 20 procent. In de kou zakt de spanning van de cellen onder belasting sneller in. Een accu die bij 15 procent op een warme dag nog prima doorrijdt, kan bij vorst plotseling afslaan omdat het BMS een te lage celspanning meet. Houd dus een ruimere marge aan dan in de zomer.
Na de rit: accu eraf, drogen, mee naar binnen. Veeg de accu en de contacten droog met een doek. Strooizout en vocht zijn een beruchte combinatie die contacten laat corroderen en vochtschade aan de elektronica veroorzaakt. Een dun laagje zuurvrij contactvet op de contacten (vraag je fietsenmaker welk vet geschikt is voor jouw accu) helpt corrosie voorkomen. Meer over vocht en je accu lees je in ons artikel over vochtschade aan je fietsaccu door hevige regenval.
Let op condens. Breng je een koude accu een warme kamer binnen, dan kan er condens ontstaan, net als op een koude bril. Laat de accu even acclimatiseren en droog worden voordat je hem oplaadt of op de fiets zet.
Deze winterfouten zien wij elke lente in de werkplaats
Uit duizenden revisies weten we precies welke fouten een accu de kop kosten. Herken je er een?
- De accu is de hele winter op de fiets in de schuur blijven zitten. Resultaat: diepontlading, corrosie op de contacten en vaak een BMS dat vergrendeld is.
- De accu is leeg weggezet. Een accu die in november met één ledje de kast in gaat, is in maart vrijwel zeker diepontladen.
- De accu is vol weggezet en maanden niet aangeraakt. Minder dramatisch, maar het kost merkbaar capaciteit.
- De accu heeft de hele winter aan de lader gehangen. Onnodige veroudering en een veiligheidsrisico.
- De accu is na een vriesnacht direct opgeladen. Lithium plating: capaciteit die nooit meer terugkomt.
- De accu heeft bij de verwarming of houtkachel gestaan. Te warm en te grote temperatuurschommelingen versnellen de veroudering net zo goed als kou.
Doet je accu na de winter niets meer, of merk je dat het bereik flink is afgenomen? Ga dan niet zelf met een andere lader of een "boost" aan de slag; dat is gevaarlijk bij een diepontladen accu. Wij kunnen de accu testen en diagnosticeren en in de meeste gevallen met een accu revisie weer helemaal gezond maken, met nieuwe cellen en 24 maanden garantie. Lees ook wat je moet doen als je accu niet meer laadt of snel leeg gaat.
Checklist: je fietsaccu klaarmaken voor de winterstalling
Zet je de e-bike de komende maanden (bijna) niet in, loop dan deze stappen één keer door:
- Maak de accu en de contacten op de fiets schoon en droog.
- Controleer de accu op beschadigingen, een opgezwollen behuizing of vocht achter de contacten. Twijfel je, laat hem dan eerst controleren.
- Laad de accu bij kamertemperatuur tot ongeveer 60 procent en haal de lader eraf.
- Leg de accu binnen op een droge, stabiele plek tussen 10 en 20 °C, op een onbrandbare ondergrond en uit de buurt van warmtebronnen en brandbare spullen.
- Zet een herinnering: elke één tot twee weken het laadniveau controleren en onder de 40 procent bijladen tot 60 procent.
- Laad de accu één keer per twee tot drie maanden volledig op, zodat het BMS kan balanceren.
- Berg de lader droog op en controleer het snoer op beschadigingen voordat je hem in het voorjaar weer gebruikt.
Komt het voorjaar in zicht? Lees dan hoe je je e-bike na een lange winterstilstand weer klaarmaakt voor het seizoen.
Hulp nodig met je fietsaccu?
Twijfel je of je accu de winter goed is doorgekomen, of merk je nu al dat het bereik tegenvalt? Wij testen e-bike accu's van alle merken: Bosch, Shimano, Yamaha, Bafang, Giant, Gazelle, Sparta, Stella, Cortina en vele andere. Is een revisie nodig, dan vervangen we alle interne cellen door nieuwe Samsung- of Panasonic-cellen, testen we de accu op werkelijke capaciteit en krijg je 24 maanden garantie op de nieuwe cellen. Een revisie kost vanaf € 199 inclusief btw en verzending heen en terug. Meld je accu aan en stuur hem gratis naar ons op, of kom langs in Roosendaal. De accutest en het onderzoek zijn gratis: no cure, no pay.
Veelgestelde vragen
Met hoeveel procent lading berg ik mijn fietsaccu op voor de winter?
Met ongeveer 50 tot 60 procent, oftewel twee of drie brandende ledjes. Niet helemaal vol, want dat versnelt de veroudering van de cellen, en niet leeg, want dan zakt de accu door het stand-byverbruik van het BMS binnen enkele weken tot maanden in diepontlading.
Hoe vaak moet ik mijn fietsaccu in de winter opladen?
Controleer het laadniveau elke één tot twee weken en laad bij zodra de accu onder de 40 procent komt, tot ongeveer 60 procent. Laad de accu daarnaast één keer per twee tot drie maanden volledig op, zodat het BMS de cellen kan balanceren. Laat een accu nooit maanden onaangeroerd staan.
Mag mijn e-bike accu in de winter in de schuur of garage blijven?
Liever niet. In een schuur, garage of auto kan het vriezen en is het vochtig; dat leidt tot diepontlading, condens en corrosie. Haal de accu van de fiets en bewaar hem binnen, droog, bij een stabiele temperatuur tussen 10 en 20 °C en uit de buurt van verwarming en kachels.
Kan ik mijn fietsaccu opladen als hij koud is?
Nee. Laad nooit een accu op die kouder is dan 0 °C: dan slaat lithium neer op de anode (lithium plating) en dat is blijvende schade. Laat een koude accu na een rit eerst een tot twee uur op kamertemperatuur komen en laad altijd binnen, bij 10 tot 25 °C.
Waarom heeft mijn e-bike in de winter minder bereik?
Bij kou verlopen de chemische reacties in de cellen trager en stijgt de inwendige weerstand. De accu levert daardoor tijdelijk minder capaciteit: rond het vriespunt 10 tot 30 procent minder bereik. Zodra de accu weer warm is, is het bereik terug. Bewaar de accu binnen tot je vertrekt en gebruik een thermohoes.
Mag ik de accu de hele winter aan de lader laten hangen?
Nee. De accu staat dan maanden op 100 procent, wat de cellen onnodig laat verouderen, en bij een storing in lader of stopcontact grijpt niemand in. Laad een paar uur bij tot ongeveer 60 procent en koppel de lader daarna los.
Mijn fietsaccu doet na de winter niets meer. Wat nu?
Waarschijnlijk is de accu diepontladen en heeft het BMS hem uitgeschakeld. Probeer hem niet met een andere lader of een boost te forceren; dat is gevaarlijk. Laat de accu testen: met een revisie kunnen wij in de meeste gevallen de cellen vervangen en de accu weer gezond maken, met 24 maanden garantie.
Kan ik in de winter gewoon blijven fietsen met mijn e-bike?
Ja, zeker. Bewaar de accu binnen tot je vertrekt, gebruik een thermohoes, rijd de accu niet verder leeg dan 20 procent, haal hem na de rit van de fiets, maak hem droog en laat hem op kamertemperatuur komen voordat je hem oplaadt.
Gerelateerd
Accuprobleem? Wij helpen je verder.
Laat je e-bike accu gratis onderzoeken door onze specialisten.
